مجله خبری تشریفات

یکی مناطق تاریخی اردبیل، شهر باستانی یئری هست که در ۶۵ کیلومتری اردبیل و ۳۱ کیلومتری شرق مشگین‌شهر در کنار رود قره سو واقع شده که حدودا قدمتی 8000 ساله دارااست. این شهر محل استقرار تمدنی سابق بوده که اولیه بار در سال ۱۹۴۷ چارلز برنی تشریفات ترحیم مشهد ،باستان‌شناس، کاوش بر روی آن را آغاز کرد و به‌عنوان «قلعه ارجق» از سوی او معرفی شد. از ویژگی‌های دیدنی این ناحیه، سنگواره‌هایی با طرح انسان است که بر روی سنگ‌ها افرادی دست‌به‌سینه و معمولا بدون دهان به‌چشم میخورد. البته فی مابین این سنگواره‌های بی‌دهان تنها یک مجسمه حکاکی شده زن که دهان داراست پیدا گردیده است. شهر یئری با وسعتی حدود 400 هکتار از سه قسمت اصلی قلعه نظامی، قوشاتپه و معبد درست شده و باستان‌شناسان معتقدند که قوشاتپه به هزاره هفتم پیش از به دنیا آمدن و دو بخش دیگر به 1450 سال پیش از به دنیاآمدن تعلق دارا هستند، به‌طور کلی قدمت این حوزه‌ را با دقت به شواهد و شی ها یافت شده متعلق به چندین بعدازظهر تاریخی می‌باشد و حدود 537 سنگواره باستانی با ارتفاع‌های گوناگون در این حوزه‌ به‌چشم می‌خورند. ثبت ملی: شهر یئری 7 مهرماه 1381 شمسی با شماره‌ ۶۱۶۲ در فهرست اثرها ملی ایران به ثبت رسیده می باشد. قلعه با ناحیه بلندمرتبه مسکونی به طور رتبه با معماری سنگی، شامل دیوار بلند دفاعی (نوع خشکه‌چین و صخره طبیعی چسبیده به رودخانه قره سو)، عصر آهن محل عبادت یا محلی در ارتباط با برگزاری آیین‌های مذهبی به نام مکتب اوشاقلاری (سنگ افراشته)، عصر آهن ۱ و ۲ گورهای باستانی از نوع کبیر سنگی (مگالنيک)، عصر آهن محوطه قوشاتپه، گذر نوسنگی به کالكولتيک (مس و سنگ) غار باستانی و دروازه قسمت غربی معبد رودخانه قره سو محوطه قارا کهیل قاباغی، مجال برنز (هزاره سوم و چهارم قبل از به دنیاآمدن) به‌طور کلی این شهر دارای یک بخش برای زندگی در کنار رودخانه قره سو، بخشی برای اهداف نظامی و امان و قسمت نقطه پایان معبدی برای عبادت و نیایش بوده است. در بخش پایین معبد غاری می باشد که ساکنان محلی آن را «قارا کُهول، قارا کهیل» می‌نامند، این غار به‌عنوان آب‌انبار و حمام مورد به کار گیری قرار می‌گرفت و در شرایطی‌که کسی قصد عبادت داشت می بایست در غار تطهیر می‌کرد، از تحت دروازه رد می شد و به معبد می رفت.شهر یئری در شمال‌غرب روستای پیرازمیان، واقع گردیده است. قوشا تپه حوزه‌‌ای که به دلیل اشرافیت دو تپه روبروی‌ هم بدین نام خوانده می گردد، محل قرارگیری سنگواره‌ها است. حدود 537 سنگواره (استیل یا سنگ‌افراشته) در این حوزه‌ به‌چشم می خورد که مردانی دست به سینه و بی‌دهان‌اند، همگی میان 33 تا 265 سانتی‌متر ارتفاع دارند و از نظر شکل به تیم سه کله قندی، مکعبی و مکعبی با پشت مدور تقسیم می گردند. بین این سنگواره‌ها تنها یک مجسمه زن با دهان وجود دارد و حکاکی که بر روی آن به‌کاررفته شبیه به سنجاق‌سرهای کشف شده در قبور زنان می‌باشد، به همین علت باستان‌شناسان این مجسمه را متعلق به زنی عابد یا سخنگو می‌دانند، برخی نیز بر این باورند که زنان در آن فرصت از رده و منزلت بالایی منتفع بودند و این سنگواره برای احترام به آنان ساخته شده است. سنگواره‌ها به اندازه‌های متعدد‌اند که این می تواند نشان طبقه اجتماعی هر فرد و همچنین زمان ساخت متعدد آنان و اندیشه متضاد زمان‌های متفاوت باشد، مقابل هریک از آن‌ها نیز سنگ نذورات قراردارد. برخی از سنگواره‌ها سلاح دارند و برخی نیز بی‌‌سلاح‌اند، وجود سلاح در مجسمه زن بیان‌کننده آن هست که زنان در میدان کارزار هم‌پای مردان بودند. شمشیرها نیز به شیوه‌های متفاوت در دستان سنگواره‌ها قرار دارد، تعدادی از آن‌ها میان دو دست و چندین دیگر تحت دست راست‌ قرار گرفته‌اند. از نکات دیدنی توجه این سنگواره‌ها چیدمان آنها می‌باشد که در عکس ناسا، مطابق حالت قرارگیری ستارگان خوشه پروین در اسمان و نشانی از آشنایی مردمان آن بعد از ظهر با علم نجوم می باشد. همچنین در محوطه تعدادی از سنگواره‌ها را میبینید که تا کمر در خاک فرو رفته‌اند. در قپوزستان آذربایجان، مغولستان و ترکیه هم سنگواره‌هایی کشف شد که سنگواره‌های ترکیه واقع‌گرا و دارای دست‌و‌دهان‌اند. در قبل باطن چشمان سنگواره‌ها سنگ‌های قیمتی قرار داشته، که موقتی اثری از آن ها مشاهده نمی‌شود.

یکی مناطق تاریخی اردبیل، شهر باستانی یئری هست که در ۶۵ کیلومتری اردبیل و ۳۱ کیلومتری شرق مشگین‌شهر در کنار رود قره سو واقع شده که حدودا قدمتی 8000 ساله دارااست. این شهر محل استقرار تمدنی سابق بوده که اولیه بار در سال ۱۹۴۷ چارلز برنی تشریفات ترحیم مشهد ،باستان‌شناس، کاوش بر روی آن را آغاز کرد و به‌عنوان «قلعه ارجق» از سوی او معرفی شد. از ویژگی‌های دیدنی این ناحیه، سنگواره‌هایی با طرح انسان است که بر روی سنگ‌ها افرادی دست‌به‌سینه و معمولا بدون دهان به‌چشم میخورد. البته فی مابین این سنگواره‌های بی‌دهان تنها یک مجسمه حکاکی شده زن که دهان داراست پیدا گردیده است. شهر یئری با وسعتی حدود 400 هکتار از سه قسمت اصلی قلعه نظامی، قوشاتپه و معبد درست شده و باستان‌شناسان معتقدند که قوشاتپه به هزاره هفتم پیش از به دنیا آمدن و دو بخش دیگر به 1450 سال پیش از به دنیاآمدن تعلق دارا هستند، به‌طور کلی قدمت این حوزه‌ را با دقت به شواهد و شی ها یافت شده متعلق به چندین بعدازظهر تاریخی می‌باشد و حدود 537 سنگواره باستانی با ارتفاع‌های گوناگون در این حوزه‌ به‌چشم می‌خورند. ثبت ملی: شهر یئری 7 مهرماه 1381 شمسی با شماره‌ ۶۱۶۲ در فهرست اثرها ملی ایران به ثبت رسیده می باشد. قلعه با ناحیه بلندمرتبه مسکونی به طور رتبه با معماری سنگی، شامل دیوار بلند دفاعی (نوع خشکه‌چین و صخره طبیعی چسبیده به رودخانه قره سو)، عصر آهن محل عبادت یا محلی در ارتباط با برگزاری آیین‌های مذهبی به نام مکتب اوشاقلاری (سنگ افراشته)، عصر آهن ۱ و ۲ گورهای باستانی از نوع کبیر سنگی (مگالنيک)، عصر آهن محوطه قوشاتپه، گذر نوسنگی به کالكولتيک (مس و سنگ) غار باستانی و دروازه قسمت غربی معبد رودخانه قره سو محوطه قارا کهیل قاباغی، مجال برنز (هزاره سوم و چهارم قبل از به دنیاآمدن) به‌طور کلی این شهر دارای یک بخش برای زندگی در کنار رودخانه قره سو، بخشی برای اهداف نظامی و امان و قسمت نقطه پایان معبدی برای عبادت و نیایش بوده است. در بخش پایین معبد غاری می باشد که ساکنان محلی آن را «قارا کُهول، قارا کهیل» می‌نامند، این غار به‌عنوان آب‌انبار و حمام مورد به کار گیری قرار می‌گرفت و در شرایطی‌که کسی قصد عبادت داشت می بایست در غار تطهیر می‌کرد، از تحت دروازه رد می شد و به معبد می رفت.شهر یئری در شمال‌غرب روستای پیرازمیان، واقع گردیده است. قوشا تپه حوزه‌‌ای که به دلیل اشرافیت دو تپه روبروی‌ هم بدین نام خوانده می گردد، محل قرارگیری سنگواره‌ها است. حدود 537 سنگواره (استیل یا سنگ‌افراشته) در این حوزه‌ به‌چشم می خورد که مردانی دست به سینه و بی‌دهان‌اند، همگی میان 33 تا 265 سانتی‌متر ارتفاع دارند و از نظر شکل به تیم سه کله قندی، مکعبی و مکعبی با پشت مدور تقسیم می گردند. بین این سنگواره‌ها تنها یک مجسمه زن با دهان وجود دارد و حکاکی که بر روی آن به‌کاررفته شبیه به سنجاق‌سرهای کشف شده در قبور زنان می‌باشد، به همین علت باستان‌شناسان این مجسمه را متعلق به زنی عابد یا سخنگو می‌دانند، برخی نیز بر این باورند که زنان در آن فرصت از رده و منزلت بالایی منتفع بودند و این سنگواره برای احترام به آنان ساخته شده است. سنگواره‌ها به اندازه‌های متعدد‌اند که این می تواند نشان طبقه اجتماعی هر فرد و همچنین زمان ساخت متعدد آنان و اندیشه متضاد زمان‌های متفاوت باشد، مقابل هریک از آن‌ها نیز سنگ نذورات قراردارد. برخی از سنگواره‌ها سلاح دارند و برخی نیز بی‌‌سلاح‌اند، وجود سلاح در مجسمه زن بیان‌کننده آن هست که زنان در میدان کارزار هم‌پای مردان بودند. شمشیرها نیز به شیوه‌های متفاوت در دستان سنگواره‌ها قرار دارد، تعدادی از آن‌ها میان دو دست و چندین دیگر تحت دست راست‌ قرار گرفته‌اند. از نکات دیدنی توجه این سنگواره‌ها چیدمان آنها می‌باشد که در عکس ناسا، مطابق حالت قرارگیری ستارگان خوشه پروین در اسمان و نشانی از آشنایی مردمان آن بعد از ظهر با علم نجوم می باشد. همچنین در محوطه تعدادی از سنگواره‌ها را میبینید که تا کمر در خاک فرو رفته‌اند. در قپوزستان آذربایجان، مغولستان و ترکیه هم سنگواره‌هایی کشف شد که سنگواره‌های ترکیه واقع‌گرا و دارای دست‌و‌دهان‌اند. در قبل باطن چشمان سنگواره‌ها سنگ‌های قیمتی قرار داشته، که موقتی اثری از آن ها مشاهده نمی‌شود.